Bugünlerde rekordan rekora koşan altın; diş tedavisinde de sağlamlık, insan vücuduna en uyumlu element olarak yüzyıllar boyunca tercih edildi. Zaman içinde hip-hop sanatçılarının dişlerine takıp çıkarttığı altın aksesuar Grillz adıyla Beyoncé, Rihanna, Kanye West, Bella Hadid, Kylie Jenner gibi isimlerle iyice popüler oldu. Altın diş günümüzde yerini daha avantajlı ve estetik olan porselene dişe bıraktı.
Diş Hekimi Dr. Can Özbilgen
Bugünlerde ekonomi borsasında yükselişiyle dikkatleri üzerine toplayan altın tarihte kutsal, Güneydoğu Anadolu, Asya gibi bölgelerde statü göstergesi hatta genç kızların başlık parası, diş tedavisinde de insan vücuduna en uyumlu element olmuştur.
Günümüze uzanan altın diş modası
M.Ö. 800 ve M.S. 900’lu dönemde Etrüskler ve Mayalar’da statü ve zenginlik göstergesi altın, dişlerde dolgu olarak kullanıldı. 1970 yıllara gelindiğinde ise özellikle siyahi New Yorklular arasında çürük dişlerde altın dolgu kaplaması modası esiyordu. 1980’lerden 2000’lerin ortalarına kadar pop kültürünün yükselmesiyle New York’ta hip-hop sanatçılarının dişlerine takıp çıkarttığı altın aksesuar Grillz, Beyoncé, Rihanna, Kanye West, Bella Hadid ve Kylie Jenner gibi isimlerle iyice popüler oldu.
Altın diş; uzun yıllar çürük, travma, kanal tedavisi gibi nedenlerle yapısal bütünlüğü zarar görmüş dişlerin restorasyonunda kullanılmış olsa da her zaman pahalı olma sıfatını korudu. Bir süre öncede yerini daha ekonomik, ulaşılabilir, yeterli sağlamlıkta, doğal görünümlü, inci gibi tanımlanan porselen dişler aldı. Altın, esnek ve diş sıkmaya karşı önerilse de porselen çok daha uygun fiyatta olduğu için kısa zamanda yaygınlaştı.
Altın kaplama dişin avantajları:
* Yeni diş çürümelerini engelleyecek oranda sızdırmaz
* Aşınma, kırılma, yıpranmaya karşı dayanıklı
* Vücuda en uyumlu metal, sağlam, daha kolay şekillenebilen, iletken diş için en güzel koruma kalkanı altın.
Beyaz rengi ve vücuda daha uyumlu olması nedeniyle porselen, estetik görünümü, fonksiyonel yapıyı düzeltmek için uygun zirkonyum altına alternatif olarak diş kaplama tedavisinde yerini aldı.
Bu değişimle birlikte;
*Uzun köprülerin yerini implant
*Damak yerini sabit protez
*Diş çekmek kanal tedavisine bıraktı.
Ağız, sağlığın sınır kapısıdır…
Diş deyip geçmemek gerekir. Diş; göz, mide, akciğer kadar hayati organdır çünkü açık bir yara gibidir. Mikrobun direk temas ettiği, dolaşım yoluyla vücutta her yeri gezip tüm organları etkileme olasılığı vardır. Ülkenin güvenliğinde sınır kapısı ne kadar önemliyse dişte sağlığın sınır kapısıdır. Ağız sağlığı iyi değilse vücut sağlığı da iyi olamaz.
Ağız sağlığı ile ekonomik yükü hafifletilebilir
Ekonomiye yük olarak hesaplanan giderler arasında ağız sağlığının önemli bir payı olduğunu fark eden ülkeler kontrolü sıkı tutan politikalar hayata geçirdi. Diş problemi oluşmadan çözüme yönelik kararlar alarak zorunluluk haline geldi. Ciddi kar bekleniyor. Kontroller bile ciddi kontrol altına alındı.
Öyle ki Avrupa’da ‘Düzenli olarak 6 ayda bir diş hekimine gitmezsen, sigortanı keserim’ uygulaması ağız sağlığının vücut sağlığındaki yeri ve önemini ortaya koymaktadır. Ülkemizde ise maalesef hala koruyucu diş hekimliğine yeterli önem verilmiyor. Hatta sağlık sigortalarında genelde diş tedavileri hariç tutulur. Oysa, diş sağlığını kontrol ederek büyük harcamaların önüne geçmek mümkündür. Öte yandan, uyumadan önce kişinin diş fırçalama alışkanlığı kazanması, düzenli diş hekimine gitmesi bile çürük oluşumu ya da oluşan çürüğün dolguyla tedavi edilmesini, bununla birlikte birçok ciddi, pahalı tedavinin önüne geçilmesini sağlayabilir. Çarpıcı bir örnekle açıklamak gerekirse;
Sigara içen hastalar çok ileri safhalara gelinceye bunu hissetmez. Fark ettiğinde ise genellikle diş çekilmek zorunda kalınır. Sonrasındaki tedavi implant, implantüstü kaplama ile devam etmelidir. Oysa bu kişi 6 ayda bir diş kontrolü yaptırmış olsa (diş hekimleri odasının belirlediği fiyata göre) ortalama bin TL yılda toplam iki bin TL bütçeyle sağlığını güvence altına almış olacak, üç ay sonrasında implant yapılması gerekeceği için 15 bin, kaplaması için 10 bin TL harcaması gerekmeyecekti. Özetle; altı bin TL vererek kontrollerini yaptırmış olsaydı; altı katı daha fazla 36 bin TL vermeyecek, çok daha önemlisi organı kaybetmeyecekti.
Dünyanın her yerinde diş çok pahalı bir tedavidir…
Devletlerin ağız sağlığını denetlemesi, kontrol etmesi aslında oluşabilecek birçok hastalığı, bu nedenle kamuda oluşabilecek ekonomik yükü en aza indirebilmek olanağı sunar.-