Sağlıksız beslenme, yetersiz fiziksel aktivite, alkol kullanımıyla gelişen karaciğer yağlanması yaygın görülen bir hastalık haline geldi.
Dyt. Mervenur Gülşen
Beslenme ve Diyet Uzmanı
Karaciğerde olması gerekenden fazla yağ birikimi ‘Karaciğer Yağlanması’ olarak adlandırılır. Erken teşhis edilmezse siroza kadar varabilen ciddi karaciğer hastalıklarına zemin hazırlayabilir.
Karaciğer yağlanmasını tetikleyen sebeplerin ilk sırasında alkol kullanımı yer alır. Eğer alkole bağlı olmayan karaciğer yağlanması söz konusuysa vücutta genel yağlanmanın artması, obezite, tip 2 diyabet, kolesterol yüksekliği buna sebep olur.
Obezite hastalarında risk fazla
Alkole bağlı olmayan karaciğer yağlanmasının farklı hastalık gruplarında görülme oranları:
- Obezlerde yüzde 60-95,
- Tip 2 diyabetlilerde yüzde 28-55,
- Yüksek kolesterolü olanlarda yüzde 20-92 oranlarında görülmektedir.
Bel çevresinin yağlanmasına dikkat!
Kadınlarda bel çevresi ölçümü 88 cm, erkeklerde ise 102 cm’nin üzerinde ise karaciğer yağlanması ihtimali yüksektir. Abdominal yani karın çevresi yağlanma en büyük nedendir.
Şeker alımından ve kızartmalardan uzak durulmalı
Karaciğer yağlanmasının tedavisinde yapılması gerekenler:
- Eğer kişi yüksek kiloda ise mutlaka kilo vermelidir. Haftada 0,5-1 kilo verimi idealdir.
- Alkol tüketilmemelidir.
- Basit şeker alımından uzak durulmalıdır. Özellikle rafine şeker içeren paketli ürünler, gazlı ve şekerli içecekler, beyaz un, beyaz ekmek, gereğinden fazla karbonhidrat alımı ve tatlandırıcılı besinler tüketilmemelidir.
- Kızartma, fast-food, yoğun hayvansal kaynaklı besin alımından uzak durulmalıdır.
- Etin görünür deri ve yağları, sakatatlar (ciğer, işkembe, kokoreç vs.) yenmemelidir.
- Aşırı kuruyemiş tüketiminden kaçınılmalı, tüketiliyorsa da çiğ olanlar tercih edilmelidir.
- Günde en az 3 porsiyon sebze, 2-3 porsiyon meyve tüketilmeli lif alımı artırılmalıdır.
- Beslenmenizde özellikle enginar, maydanoz, yeşil çay ve zerdeçala yer vermeniz gerekmektedir.
- Hareketsiz kalınmamalı, haftada en az 150 dakika orta tempolu bir egzersiz yapılmalıdır. (Yürüyüş, yüzme, bisiklete binmek gibi)
Siroza dönmeden belirti vermez…
Yağlanma sinsi ilerlediği için başlayıp başlamadığını anlamak kan testi ve ultrason muayenesi olmadan zor olabilir. Karaciğer yağlanması siroza dönmeden genelde belirti vermez. Mutlaka doktor ve diyetisyenle birlikte çalışılmalı, yağlanma ilerlemeden önlem alınmalıdır.
Gizli Tehlike Karaciğer Yağlanması yazısı ilk önce Sağlık ve Yaşam Dergisi üzerinde ortaya çıktı.